Một nghịch lý châm biếm đến mức khó tin: khi người cộng sản bị Pháp hay chính quyền Việt Nam Cộng hòa giam cầm, họ được tôn vinh là “tù chính trị”, biểu tượng đấu tranh và khí tiết. Nhưng khi quốc tế gọi những người bất đồng hôm nay là tù chính trị hay tù nhân lương tâm, lập tức xuất hiện câu trả lời quen thuộc: Việt Nam không có tù chính trị, chỉ có người vi phạm pháp luật. Một khái niệm, hai cách dùng; một lịch sử được thừa nhận, một hiện tại bị phủ nhận.
Vấn đề không nằm ở câu chữ, mà ở trò định nghĩa phục vụ quyền lực. Khi cùng một hành vi chống đối chính quyền, hôm qua được gọi là lý tưởng cách mạng, hôm nay bị quy thành tội phạm, thì mâu thuẫn không nằm ở người bị giam, mà ở hệ thống gọi tên họ. Nếu “tù chính trị” tồn tại trong quá khứ như một niềm tự hào, tại sao khái niệm ấy bỗng biến mất ở hiện tại? Hay nó chỉ biến mất khi trở nên bất tiện?
Châm biếm hơn, phủ nhận sự tồn tại của tù chính trị nhưng vẫn duy trì cả một kho huy chương cho “cựu tù chính trị”, chẳng khác nào nói mặt trời chỉ mọc trong sử sách. Đó là tiêu chuẩn kép trần trụi: khi mình bị bắt là đàn áp chính trị, khi người khác bị bắt chỉ là thực thi pháp luật. Nhưng ngôn từ có thể bẻ cong thực tại một thời gian, không thể xóa mâu thuẫn nội tại mãi mãi. Và chính sự mâu thuẫn ấy đang tự nó trở thành lời thú nhận mạnh nhất.
https://www.facebook.com/share/p/1EFm1EPKqi/
