Một khi người thực thi quyền lực nhà nước đồng thời bước vào vai trò bào chữa, tranh cãi bùng lên là điều khó tránh. Bởi luật sư, theo quan niệm nền tảng, không chỉ là người biết luật mà còn là một thiết chế độc lập để cân bằng với quyền lực công. Khi ranh giới ấy bị làm mờ, câu hỏi lập tức xuất hiện: đây là bổ sung nguồn lực pháp lý, hay đang tái định nghĩa nghề luật theo hướng quyền lực hóa?
Cải cách được gọi là hiện đại hóa nhưng lại khiến nhiều người lo cán cân tố tụng càng nghiêng. Nếu bên điều tra, cưỡng chế, truy tố có thể đồng thời bước sang không gian bào chữa, cảm giác “vừa đá bóng vừa thổi còi” khó tránh bị nhắc tới. Với giới luật sư, tranh luận không chỉ là chuyện tiêu chuẩn hành nghề, mà là nguy cơ nghề nghiệp vốn xây trên độc lập bị hành chính hóa. Công lý vốn cần đối trọng, nhưng nếu mọi vai trò dần quy về cùng một hệ thống, ai sẽ còn giữ vai trò đối trọng đó?
Điều gây tranh cãi hơn là thông điệp biểu tượng của chính sách. Trong khi nhiều luật sư dân sự phải qua đào tạo, tập sự, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp nghiêm ngặt, bất kỳ cơ chế ưu tiên đặc biệt nào cũng dễ bị nhìn là tạo ra hai chuẩn tiếp cận nghề luật. Và khi công lý bị cảm nhận không còn giữ khoảng cách với quyền lực, niềm tin vào tố tụng mới là thứ chịu va đập đầu tiên. Có lẽ điều khiến dư luận băn khoăn nhất không phải ai được làm luật sư, mà là liệu nghề luật còn giữ được bản chất độc lập vốn làm nên ý nghĩa tồn tại của nó hay không.
https://www.facebook.com/share/p/1MM2bn8C53/
