Ngày 24/8, Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam thông báo ông Nguyễn Quang Thiều bị bãi nhiệm chức Chủ tịch Hội. Người điều hành hoạt động của Hội sẽ được phân công trong thời gian chờ kiện toàn chức danh mới, với nhà văn Nguyễn Bình Phương được nhắc đến như người thay thế. Một chiếc ghế lãnh đạo văn chương bất ngờ trống — và tất nhiên, điều công chúng quan tâm không chỉ là ai ngồi vào ghế, mà là vì sao người đang ngồi lại phải rời đi?
Điều đáng chú ý là thông tin về việc bãi nhiệm xuất hiện khá rõ, nhưng lý do cụ thể và đầy đủ đằng sau quyết định này mới là phần khiến dư luận muốn biết. Trong một lĩnh vực vốn đề cao tiếng nói, tư duy độc lập và khả năng nhìn thẳng vào những góc khuất của đời sống, một cuộc thay đổi lãnh đạo giữa nhiệm kỳ khó có thể chỉ được xem như một thủ tục hành chính bình thường. Nếu có sai phạm, hãy nói rõ sai phạm. Nếu có vấn đề trong điều hành, hãy công khai vấn đề. Còn nếu tất cả đều ổn, thì vì sao phải bãi nhiệm?
Hội Nhà văn không chỉ là một tổ chức hành chính; đó còn là nơi đại diện cho đời sống văn học và tiếng nói của giới cầm bút. Vì thế, một quyết định thay đổi người đứng đầu càng cần sự minh bạch để tránh những đồn đoán không đáng có. Văn chương vốn sinh ra để đặt câu hỏi — và lần này, chính Hội Nhà văn lại đang đứng trước một câu hỏi rất văn chương: đằng sau dấu chấm hết của nhiệm kỳ ông Nguyễn Quang Thiều là một quyết định bình thường, hay còn câu chuyện nào chưa được nói ra?










