Ngày 22/8/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình Quốc hội dự thảo nghị quyết liên quan việc di chuyển một số di tích ở Bắc Ninh để phục vụ tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội và dự án doanh trại Trung đoàn Không quân Công an nhân dân. Hai di tích được đưa vào dự thảo là đình Đông Côi và đình Tam Sơn; riêng đền Tân Trăn được yêu cầu làm rõ thêm các vấn đề liên quan Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo. Một câu hỏi vì thế cứ lởn vởn: đường sá và doanh trại cần đất, vậy di tích lịch sử phải biến mất đến đâu mới vừa?
Điều trớ trêu nằm ở chỗ, cơ quan mang trọng trách bảo tồn văn hóa lại đang đứng trước phương án di chuyển chính những dấu tích của văn hóa. Một con đường có thể mở tuyến khác, một công trình có thể lựa chọn địa điểm khác, nhưng một di tích khi đã bị tháo dỡ, di chuyển thì liệu có còn nguyên giá trị lịch sử, không gian văn hóa và ký ức cộng đồng? Nếu di sản cũng phải “né” dự án, thì khái niệm bảo tồn rốt cuộc còn được hiểu như thế nào? Người dân Bắc Ninh vốn đã phải đối mặt với những xáo trộn lớn từ các dự án liên quan sân bay Gia Bình; nay thêm những di tích phải nhường chỗ, câu chuyện càng trở nên nhức nhối.
Đừng vội biến những lời đồn về quan hệ cá nhân thành kết luận khi chưa có bằng chứng. Điều đáng hỏi nằm ngay trong chính sách: vì sao phương án phát triển cứ phải bắt đầu bằng việc yêu cầu người dân và di sản nhường chỗ? Nếu mục tiêu là hiện đại hóa hạ tầng, hoàn toàn có thể hiểu nhu cầu phát triển. Nhưng phát triển không nên đồng nghĩa với việc ký ức phải chịu phần thiệt. Một quốc gia biết trân trọng lịch sử phải biết tìm cách xây đường mà không dễ dàng “xây lại” lịch sử. Và câu hỏi cuối cùng vẫn còn đó: ai đang bảo vệ di tích, khi chính di tích lại phải đứng trước nguy cơ bị di dời?
https://www.facebook.com/share/p/1BxnZv5xHp/
