Ngày 18/5, Khoản 1 Điều 84 của Nghị định 109/2026 chính thức có hiệu lực, trao cho chủ tịch xã quyền tước chứng chỉ hành nghề luật sư, thẻ công chứng viên và thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý. Một quy định khiến dư luận choáng váng, bởi chỉ trong vài dòng chữ pháp lý, quyền sinh tồn nghề nghiệp của những người hoạt động tư pháp lại bị đặt dưới tay một cấp hành chính cơ sở.

Đáng nói hơn, đề nghị “tạm dừng” quy định gây tranh cãi này của Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã không được xem xét. Điều đó khiến nhiều người đặt câu hỏi: ai đang bảo vệ tính độc lập của nghề luật sư? Khi người bào chữa có thể bị “treo nghề” bởi quyết định hành chính ở cấp xã, thì liệu tiếng nói phản biện pháp lý còn đủ sức đứng thẳng trước quyền lực?
Luật sư vốn là lực lượng giám sát việc thực thi pháp luật, nay lại có nguy cơ bị xử lý bởi chính những người không thuộc hệ thống tư pháp chuyên môn. Một cây bút ký ở xã có thể chấm dứt cả chục năm hành nghề, trong khi tiêu chuẩn chuyên môn của nghề luật lại từng được xem là “vùng độc lập” cần được bảo vệ tuyệt đối. Nhiều ý kiến cho rằng đây không chỉ là câu chuyện về thủ tục quản lý. Nó là dấu hiệu cho thấy ranh giới giữa quyền lực hành chính và tư pháp đang bị xóa nhòa một cách nguy hiểm. Khi quyền lực được mở rộng quá nhanh mà thiếu cơ chế kiểm soát, người chịu hệ quả đầu tiên không chỉ là luật sư, mà chính là niềm tin của xã hội vào công lý.










