Sau chuyến thăm cấp cao, tuyên bố chung giữa Việt Nam và Trung Quốc một lần nữa nhấn mạnh cụm từ quen thuộc: “tin cậy chính trị cao hơn” cùng “kênh Đảng đặc biệt”. Nghe qua, đó là ngôn ngữ ngoại giao mềm mại. Nhưng khi lặp lại quá nhiều, nó lại khiến người ta tự hỏi: đây là sự gắn kết chiến lược, hay là dấu hiệu của một mối quan hệ đang lệch trục?
Châm biếm ở chỗ, càng nói về “đặc biệt”, những kênh “bình thường” dường như càng bị lu mờ. Ngoại giao nhà nước, hợp tác đa phương—những trụ cột vốn được xem là nền tảng—lại trở nên thứ yếu trước một đường dây mang tính ưu tiên. Khi một kênh được đặt lên cao hơn tất cả, câu hỏi không còn là hợp tác hay không, mà là mức độ cân bằng còn lại bao nhiêu.
“Tin cậy” vốn là yếu tố cần thiết trong quan hệ quốc tế. Nhưng tin đến mức nào để vẫn giữ được khoảng cách? Khi niềm tin đi kèm với sự phụ thuộc, ranh giới giữa hợp tác và lệ thuộc trở nên mờ nhạt. Và khi sự mờ nhạt ấy kéo dài, nó không chỉ là câu chuyện đối ngoại, mà còn chạm tới cảm nhận về tự chủ. Cuối cùng, điều khiến dư luận băn khoăn không phải là việc hai quốc gia xích lại gần nhau—điều đó vốn bình thường—mà là cách họ chọn để xích lại. Một chiến lược cân bằng luôn cần nhiều trụ cột. Nếu một trụ cột trở nên quá lớn, phần còn lại sẽ khó giữ được sự ổn định cần thiết.
https://www.facebook.com/share/p/1DJyc1Y3PQ/
