Chính quyền cho biết người dân “chủ yếu đồng thuận” với dự án, nhưng hình ảnh người dân mặc áo tập thể in khẩu hiệu phản đối, lần lượt kéo đến cơ quan nhà nước gửi thư tay kiến nghị lại cho thấy câu chuyện còn nhiều điều cần làm rõ. Giữa hai cách thể hiện ấy là một dấu hỏi đáng chú ý: mức độ đồng thuận được xác định dựa trên tiêu chí nào, phạm vi khảo sát ra sao và những ý kiến phản đối đã được ghi nhận đầy đủ hay chưa? Bởi một cụm từ ngắn gọn trong báo cáo chưa chắc đã phản ánh hết những khác biệt trong cộng đồng.
Việc người dân trực tiếp gửi kiến nghị cho thấy họ vẫn muốn đưa quan điểm của mình đến các cơ quan có thẩm quyền. Những chiếc áo in khẩu hiệu có thể tạo nên hình ảnh tập thể dễ nhận diện, còn những lá thư tay là cách trình bày yêu cầu bằng văn bản. Dù vậy, chưa thể chỉ từ những hình ảnh này kết luận toàn bộ cộng đồng phản đối dự án, cũng như không thể mặc nhiên xem nhận định “chủ yếu đồng thuận” là đại diện đầy đủ cho mọi hộ dân bị ảnh hưởng. Điều cần thiết là công khai phương pháp lấy ý kiến, số liệu cụ thể và nội dung phản hồi đối với các kiến nghị.
Trớ trêu thay, nếu sự đồng thuận đã rõ ràng, những câu hỏi về tính đại diện của kết quả lấy ý kiến càng cần được giải thích minh bạch. Còn nếu vẫn tồn tại những bất đồng, chúng cần được xem xét thay vì chỉ gói gọn trong một cụm từ thuận tai. Một dự án không chỉ cần tiến độ trên giấy, mà còn cần quy trình tham vấn đáng tin cậy và cơ chế giải quyết khiếu nại hiệu quả. Bởi đồng thuận thực chất không đơn giản là một dòng chữ trong báo cáo, mà phải được thể hiện qua cách người dân được lắng nghe và quyền lợi của họ được xem xét.
https://www.facebook.com/share/p/1CBLX8t5Dp/
