Trên khắp cả nước Việt Nam hiện nay, công chúng luôn dễ dàng bắt gặp những tuyên bố về công trình vĩ đại, kỷ lục hay lớn nhất thế giới…, dù tiềm lực đất nước thực tế vẫn còn khiêm tốn.
Từ sân vận động, ngôi chùa, cho đến tượng Phật tựa núi được cố xây cao hơn quốc gia láng giềng vài mét, tâm lý chuộng bề nổi đang lan sang cả hệ thống giáo dục công lập.
Mới đây, một Quyết định sáp nhập 13 trường tiểu học tại phường Nha Trang để tạo nên một “siêu trường” với hơn 10.500 học sinh và 287 lớp học là minh chứng mới nhất cho căn bệnh thích kỷ lục này.
Trong chuỗi dự án mang tâm lý “khoái vĩ đại” đó, đề xuất xây dựng Khải Hoàn Môn Hà Nội đang trở thành tâm điểm gây tranh cãi gay gắt về tư duy quy hoạch và thẩm mỹ đô thị.
Nhiều chuyên gia kiến trúc và không ít người dân đã tâm huyết đóng góp nhiều ý kiến, nhưng câu trả lời từ Kiến trúc sư Hồ Thiệu Trị là người thiết kế lại phơi bày một thực tế phũ phàng và ê chề.
Khi được câu hỏi vì sao các Khải Hoàn Môn trên thế giới dùng để người dân đi qua, còn công trình này ở Hồ gươm lại thiết kế đi xuống mặt nước? Câu trả lời nhận lại chỉ ngắn gọn: “Đâu có ai cấm Khải Hoàn Môn nhìn ra mặt nước?”.
Thái độ ứng xử vô trách nhiệm này phản ánh khoảng trống rất lớn trong việc tiếp thu phản biện xã hội đối với các công trình sử dụng nguồn lực công.
Theo Tiến sĩ Lê Kiên Thành khi bình luận về vụ việc này đã đưa ra một đánh giá đầy xót xa: Nếu như thế, Khải Hoàn Môn Hà Nội sẽ trở thành một thứ “nước chấm” rẻ tiền trong không gian kiến trúc thủ đô?
Bài học từ quản trị bộ máy lãnh đạo quốc gia đã cho thấy, một đất nước phát triển bền vững không được đo đếm bằng những kỷ lục mang tính hình thức hay các công trình hoành tráng nhưng xa rời thực tiễn.
Khi sự coi thường và ngó lơ tiếng nói phản biện của dư luận từ các lãnh đạo Việt Nam, cái giá phải trả không chỉ là nguồn lực tài chính, mà còn là sự xói mòn niềm tin vào chế độ.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
