Quy hoạch thủ đô Hà Nội với tầm nhìn trăm năm vừa được mô phỏng hoành tráng bằng sa bàn và ứng dụng công nghệ không gian ba chiều, đã vẽ nên một viễn cảnh tương lai đầy ấn tượng về một đô thị hiện đại vượt tầm Dubai với những đại lộ không còn bóng dáng ngõ hẻm chật chội.
Tuy nhiên, đằng sau bức tranh hào nhoáng đó, giới quan sát quốc tế đang đặt ra những câu hỏi về tính khả thi, sự công bằng xã hội và đặc biệt là sự khủng hoảng niềm tin của người dân đối với năng lực quản trị của ban lãnh đạo Ba Đình trong “kỷ nguyên mới” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Một thực tế cay đắng là, để chạm tới giấc mơ đô thị xa hoa ấy, gần như toàn bộ các khu dân cư ven sông Hồng sẽ bị san phẳng, và đẩy hàng trăm ngàn người ra khỏi mảnh đất cha ông của họ để đến những vùng tái định cư chưa rõ ràng, tạo ra một sự bất công ngay giữa trung tâm chính trị Ba Đình chưa đến 1 km.
Minh chứng rõ nét nhất cho sự bất ổn trong chính sách điều hành chính là sự đảo chiều quy hoạch vô tiền khoáng hậu tại khu vực ven sông Hồng. Theo đó, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội đã từng đóng băng toàn bộ việc cấp phép xây dựng của người dân tại đây từ năm 2017 cho đến tận nửa cuối năm 2024 để phục vụ cho cái gọi là “công tác nghiên cứu”.
Dự án này kéo dài gần một thập kỷ khảo sát của đầy đủ các bộ, ban ngành, các nhà khoa học thủy văn, địa chất và thủy lợi trước khi được cụ thể hóa bằng Quyết định số 1045 ngày 25/3/2022, tạo ra các bản đồ chi tiết tỷ lệ 1/5.000 và 1/500 được dán công khai tại các trụ sở phường xã ở thủ đô.
Dựa vào cơ sở pháp lý vững chắc đó, kể từ nửa cuối năm 2024, chính quyền Hà Nội đã bắt đầu phê duyệt và cấp phép cho các hộ dân nằm ngoài diện quy hoạch được phép “xây mới, và cải tạo nhà cửa”.
Sau gần 10 năm chịu đựng cảnh sống khổ sở trong những ngôi nhà tạm bợ xuống cấp để chờ đợi dự án, hàng vạn gia đình đã dốc hết số tiền tích cóp cả đời, vay mượn người thân và ngân hàng để xây dựng tổ ấm cho gia đình mình.
Thế nhưng, nghịch lý đã xảy ra từ đầu năm 2026, nhiều ngôi nhà vừa sơn xong hoặc còn đang xây dựng dang dở thì chính quyền thủ đô bất ngờ “lật kèo”, thay đổi phương án phê duyệt và cưỡng bức phá dỡ và đưa nhà của họ trở lại diện phải di dời.
Công luận cho rằng, chỉ bằng một nét gạch vô cảm trên tấm bản đồ quy hoạch đầy “màu mỡ và béo bở”. Sự thay đổi xoạch xoạch trong một thời gian ngắn đối với một siêu Dự án tầm cỡ quốc gia đã giáng một đòn chí mạng vào niềm tin của công chúng, và: ai sẽ chịu trách nhiệm cho những thiệt hại vật chất và tinh thần khổng lồ của người dân thủ đô?
Việc đẩy gần 250 ngàn người dân sang một vùng đất mới, trong tình trạng mất phương hướng để đi tha phương làm lại cuộc đời từ đầu là một bi kịch nhức nhối khó có thể chấp nhận nổi. Hơn nữa, với tầm nhìn chiến lược của ban lãnh đạo Việt Nam đang bộc lộ những lỗ hổng sơ đẳng về năng lực dự báo và triển khai thực tế.
Nhiều ý kiến thẳng thắn cho rằng, chỉ cần nhìn vào những dự án như “cổng Công viên Thống Nhất” ngay giữa trung tâm thủ đô, vừa sửa sang xong chưa đầy 3 tháng đã phải đập đi làm lại, hay lớn hơn là chủ trương sáp nhập hệ thống hành chính kéo dài hơn một năm vẫn trong tình trạng bế tắc không có lối thoát.
Trong khi, bản chất của mọi cuộc cải cách và quy hoạch đô thị phải lấy sự ổn định cuộc sống của người dân làm thước đo tối cao, chứ không thể biến không gian sống của hàng chục vạn đồng bào thành một phòng thí nghiệm cho những ý tưởng duy ý chí và liên tục thay đổi theo tư duy nhiệm kỳ.
Để thấy, các tuyên bố về cái gọi là tầm nhìn 100 năm của Đảng CSVN chỉ là những ảo tưởng xa vời, xa rời thực tế xã hội và cuộc sống của người dân.
Trà My – Thoibao.de
