Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gửi đi một thông điệp cải cách mạnh mẽ khi yêu cầu hệ thống chính trị phải dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, và coi đây là rào cản kìm hãm sự phát triển.
Tuy nhiên, trên thực tế điều hành lại đang cho thấy một bức tranh tương phản đầy nghịch lý khi Nghị định 340/2025/NĐ-CP về quản lý kinh doanh vàng chuẩn bị có hiệu lực từ ngày 9/2/2026.
Thay vì tháo gỡ các nút thắt thị trường theo tinh thần chỉ đạo của người đứng đầu Đảng, thì Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước lại siết chặt kiểm soát bằng các biện pháp cứng rắn, đã đẩy người dân và doanh nghiệp vào thế khó khăn.
Quy định mới không chỉ giới hạn địa điểm giao dịch tại các tổ chức tín dụng được cấp phép, mà còn cấm hoàn toàn việc thanh toán bằng tiền mặt, đồng thời áp đặt khung hình phạt khắc nghiệt lên tới 400 triệu đồng và tịch thu tang vật đối với các vi phạm.
Theo giới quan sát nhận định rằng, Nghị định 340 là biểu hiện rõ nét nhất của sự lúng túng trong quản lý vĩ mô, cũng như một phản ứng đi ngược lại quy luật cung cầu.
Thay vì giải quyết gốc rễ vấn đề là cân bằng cung cầu và liên thông thị trường, cơ quan quản lý lại chọn cách hình sự hóa các giao dịch dân sự và sử dụng công cụ răn đe để trấn áp.
Hành động này đã đi ngược lại chỉ thị của Tổng Bí thư về việc: “pháp luật phải là công cụ bảo vệ quyền tài sản và quyền tự do kinh doanh, chứ không phải là công cụ để ngăn chặn hay tạo cớ cho sự sách nhiễu”.
Sự mâu thuẫn theo lối “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược“ này đang phơi bày một lỗ hổng lớn trong thể chế: khi năng lực quản lý không theo kịp diễn biến thị trường, phản xạ đầu tiên của bộ máy hành pháp vẫn là cấm đoán.
Nó có nguy cơ tạo ra mảnh đất màu mỡ cho tham nhũng vặt khi quyền lực thanh tra, kiểm tra dường như là khoảng trống khi thiếu cơ chế giám sát độc lập.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
