Xăng E10 được thúc đẩy như một bước chuyển trong lĩnh vực nhiên liệu, gắn với mục tiêu mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học và giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Nhưng đằng sau câu chuyện chuyển đổi năng lượng là một vấn đề đáng chú ý: ai đang nắm lợi thế trong chuỗi sản xuất, phân phối và kinh doanh? Nếu phần lớn doanh nghiệp có vị thế thuận lợi nhất là doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp có vốn nhà nước chi phối, câu chuyện không còn đơn thuần là loại xăng nào được đưa ra thị trường, mà còn là cách thị trường ấy được tổ chức.
Điểm đáng bàn nằm ở vai trò kép của Nhà nước. Một mặt, Nhà nước xây dựng chính sách, đặt ra tiêu chuẩn và định hướng thị trường. Mặt khác, các doanh nghiệp có vốn nhà nước lại có thể trực tiếp tham gia những khâu kinh doanh được hưởng lợi từ định hướng đó. Bản thân mô hình này không mặc nhiên đồng nghĩa với cạnh tranh không công bằng, nhưng rõ ràng đặt ra yêu cầu về minh bạch, cơ chế giám sát và điều kiện tiếp cận thị trường bình đẳng giữa các doanh nghiệp.
Nói cách khác, cuộc chơi xăng E10 không chỉ cần câu trả lời về hiệu quả nhiên liệu hay lợi ích môi trường, mà còn cần lời giải cho bài toán cạnh tranh. Khi người ban hành luật và những doanh nghiệp có liên hệ sở hữu với Nhà nước cùng hiện diện trong một thị trường, ranh giới giữa quản lý và kinh doanh càng cần được xác định rõ. Bởi một thị trường lành mạnh không chỉ cần chính sách đúng hướng, mà còn cần luật chơi đủ công bằng để doanh nghiệp tư nhân có cơ hội cạnh tranh thực chất, thay vì chỉ được chào đón trên danh nghĩa.
https://www.facebook.com/share/p/1DsqDKczj4/
