Tham nhũng ở Việt Nam thường được nhắc đến như một câu chuyện quen thuộc đến mức nhiều người ngán ngẩm. Nhưng nếu chỉ nhìn tham nhũng như chuyện nhận hối lộ, chạy chức hay thất thoát ngân sách thì vẫn chưa đủ. Vấn đề sâu xa hơn nằm ở nguy cơ quyền lực bị sử dụng để phục vụ lợi ích riêng, củng cố phe nhóm hoặc gây bất lợi cho đối thủ chính trị. Khi quyền lực thiếu cơ chế giám sát hiệu quả, cuộc chiến chống tham nhũng không chỉ là chuyện thu hồi tiền bạc, mà còn là phép thử đối với tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cả hệ thống.
Trong tám năm gắn với chiến dịch “đốt lò” dưới thời cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Tô Lâm là một nhân vật quan trọng trong bộ máy an ninh và công cuộc chống tham nhũng. Nay, trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng, ông đứng trước một di sản chính trị phức tạp: tiếp tục duy trì chiến dịch, xử lý những tồn đọng và đồng thời đối mặt với kỳ vọng rằng việc thực thi pháp luật phải nhất quán, không phụ thuộc vào vị thế của người liên quan. Tuy nhiên, những nhận định về động cơ phe phái hay cách xử lý từng trường hợp cần được kiểm chứng bằng bằng chứng cụ thể, thay vì mặc nhiên xem là sự thật.
Trớ trêu ở chỗ, chống tham nhũng càng quyết liệt thì câu hỏi về quyền lực càng trở nên quan trọng. Một chiếc lò có thể được ca ngợi vì sức nóng, nhưng điều quyết định vẫn là ai bị đưa vào lò, dựa trên tiêu chí nào và ai giám sát người vận hành. Nếu mục tiêu là xây dựng một bộ máy liêm chính, thành công không thể chỉ đo bằng số vụ án hay số quan chức bị xử lý. Thước đo bền vững hơn phải là những cơ chế đủ mạnh để ngăn quyền lực biến thành đặc quyền, bất kể người nắm quyền là ai.
https://www.facebook.com/share/p/14wK2SK713G/
