Thiên nhiên mất hàng triệu năm để tạo nên những vùng biển, bãi bồi và hệ sinh thái ven bờ. Con người thì nhanh hơn nhiều: chỉ cần quy hoạch, máy móc và một khối lượng vật liệu đủ lớn, đường bờ có thể thay đổi diện mạo chỉ trong vài năm. Thế là từ biển bạc, những khu đất mới có thể trở thành “đất vàng”, mở đường cho các khu đô thị, nghỉ dưỡng và những dự án quy mô lớn. Nghe qua quả thật là một màn trình diễn ngoạn mục của năng lực biến đổi thiên nhiên.
Nhưng câu hỏi đáng đặt ra không phải là có thể lấn biển được bao nhiêu, mà là lấn đến đâu thì hợp lý? Mỗi mét vuông đất mới tạo ra có thể mang lại giá trị kinh tế, nhưng biển không chỉ là một khoảng trống trên bản đồ. Đó còn là hệ sinh thái, dòng chảy, cảnh quan, sinh kế và không gian tự nhiên được hình thành qua hàng triệu năm. Máy xúc có thể san đất trong vài tháng, nhưng nếu một hệ sinh thái bị tổn thương, chẳng có chiếc máy nào có thể tua ngược thời gian để khôi phục nó trong vài năm.
Vì vậy, nếu gọi đây là “tầm nhìn chiến lược”, thì tầm nhìn ấy càng phải nhìn xa hơn thời hạn hoàn vốn của một dự án. Phát triển là biến thiên nhiên thành giá trị kinh tế; phát triển bền vững là biết phần nào của thiên nhiên không nên biến thành hàng hóa. Nếu cứ thấy biển là nghĩ đến đất vàng, đến một ngày có lẽ câu hỏi không còn là “xây được bao nhiêu khu nghỉ dưỡng?”, mà là: chúng ta còn lại bao nhiêu bờ biển tự nhiên để trao cho thế hệ sau?










