Nếu một ngày người dân được yêu cầu giao đất trước, còn tiền đền bù và nơi ở mới thì… “tính sau”, liệu đó có phải là một cuộc chơi mà luật chơi chỉ có lợi cho một phía? Đất đai không phải món hàng có thể lấy đi rồi mới mặc cả. Đó là mái nhà, là kế sinh nhai, là tài sản tích cóp qua nhiều thế hệ. Thế nhưng, nếu cơ chế thu hồi đất cho phép “lấy trước, bồi thường sau” trong những trường hợp đặc thù, câu hỏi lớn nhất là: ai sẽ đứng về phía người dân khi họ đã mất đất nhưng chưa nhận được tiền?
“Dự án đặc thù” là đặc thù đến đâu? Chỉ cần khoác lên mình hai chữ “quốc gia” thì mọi quyền lợi của người dân có thể bị đẩy xuống hàng thứ yếu hay không? Những câu chuyện liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư và hỗ trợ người dân trong thực tế càng khiến dư luận lo lắng. Nếu người dân phải rời bỏ nơi ở cũ nhưng chỗ ở mới chưa sẵn sàng, nếu tiền hỗ trợ chậm trễ, nếu mức bồi thường không thỏa đáng, thì họ biết trông cậy vào đâu?
Nhà nước có thể thu hồi một mảnh đất trong vài ngày, nhưng để một gia đình gây dựng lại cuộc sống có khi cần cả một đời. Vì vậy, trước khi lấy đất của dân, điều cần lấy trước tiên phải là niềm tin. Mà niềm tin thì không thể ban hành bằng một điều luật, càng không thể bắt người dân giao nộp trước rồi mới hứa sẽ giải quyết sau. Câu hỏi cuối cùng là: nếu mất đất trước, người dân còn gì để mặc cả cho công bằng?
https://www.facebook.com/share/p/18zBpo8XeJ/
