Theo Chỉ thị số 21 /CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương trên toàn quốc đang gấp rút chạy đua với thời gian để thực hiện việc sáp nhập thôn, xóm, tổ dân phố trước hạn định là ngày 30/6/2026.
Được biết, chiến dịch quy mô lớn lần này đặt mục tiêu sẽ cắt giảm khoảng một nửa số lượng đơn vị cơ sở – thôn, xóm, tổ dân phố tại nhiều tỉnh thành.
Đơn cử như Hà Nội dự kiến giảm từ hơn 5.400 xuống còn hơn 2.700 đơn vị, trong khi các tỉnh thành khác cũng hướng tới mức giảm tương tự.
Tuy nhiên, công cuộc cải cách đang bộc lộ một nghịch lý lớn theo kiểu “tít mù rồi lại vòng quanh”, và dường như trở lại gần như mô hình cũ và không có sự thay đổi ngoại trừ cái tên.
Để từ đó, làm dấy lên câu hỏi: Việc xóa bỏ cấp huyện trước đây rốt cuộc đạt được mục đích gì khi bộ máy cơ sở cho đến nay đang có xu hướng phình to trở lại?
Theo lý giải từ các cơ quan nhà nước, sau khi kết thúc hoạt động của cấp huyện từ giữa năm 2025, áp lực quản lý đã dồn thẳng xuống chính quyền cấp xã do số lượng thôn và tổ dân phố tăng lên quá lớn.
Để giải quyết, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã ra lệnh sáp nhập cơ học các thôn, xóm, và tổ dân phố. Và hệ quả là quy mô dân số và diện tích của mỗi thôn mới sẽ phình to gấp nhiều lần so với trước đây.
Một khi quy mô quản lý của cấp thôn vượt quá năng lực, buộc phải tăng cường thêm ban bệ, nhân sự chuyên trách và cấu trúc lại hệ điều hành để duy trì trật tự mới này.
Vô hình trung, cấp thôn vốn là đơn vị tự quản đang biến dạng thành một cấp chính quyền trung gian mới gần như chính quyền cấp xã cũ trước đây, và đã tái lập mô hình cấu trúc ba cấp hành chính: trung ương, xã và thôn.
Việc xóa bỏ cấp huyện từng được ca ngợi là bước đột phá để tinh gọn bộ máy, nhưng việc dồn ép gánh nặng quản lý xuống cấp xã rồi lại phải phình to ban bệ cấp thôn đang tạo ra một vòng quẩn quanh hết sức tốn kém.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
