Quyền lực tuyệt đối đôi khi không sợ hãi những thế lực quân sự hùng mạnh, mà lại run rẩy trước một thứ vũ khí vô hình nhưng sắc bén: tư tưởng độc lập của một nhà văn 82 tuổi.
Vụ việc cựu Đại tá Quân đội, nhà văn Phạm Đình Trọng bị triệu tập và chất vấn nhiều giờ liền vì những bài viết trên mạng xã hội đã hé lộ một bức màn bí mật. Tại sao một hệ thống chính quyền luôn tự tin vào tính chính danh lại phải dốc toàn lực để đối phó với một cụ già mang trong mình căn bệnh cao huyết áp? Câu trả lời nằm ở bản chất của sự kiểm soát: Họ không sợ con người ông, họ sợ sự thật mà ông đại diện.
Cuộc thẩm vấn kéo dài hơn ba giờ khiến sức khỏe ông suy kiệt không đơn thuần là một biện pháp hành chính. Theo lăng kính hoài nghi, đó là một thông điệp răn đe nhằm cô lập những bộ óc phản biện.
Những bài viết của ông về quyền công dân và tự do ngôn luận chính là „gót chân Achilles“ của hệ thống kiểm soát tư tưởng. Khi một cựu quân nhân từng cống hiến cho chế độ lên tiếng, tiếng nói đó có sức nặng phá vỡ các đại tự sự được dàn dựng công phu. Việc thay thế tranh luận bằng áp lực an ninh chứng minh rằng: Phía sau vỏ bọc cứng rắn là một nỗi sợ hãi mơ hồ về sự sụp đổ của hệ thống lý luận.
Nhà văn Phạm Đình Trọng đã mượn lời Galileo: “Dù sao Trái Đất vẫn quay”. Đó là phe quyền lực thừa biết họ không thể thay đổi quy luật của vũ trụ hay dập tắt khát vọng tự do, nhưng họ vẫn phải cố gắng kiểm soát, bởi vì một khi chiếc van tư tưởng được mở, dòng thác sự thật sẽ cuốn trôi mọi sự áp đặt.
Le Anh
