Tăng hình phạt với tội trốn thuế được nói như một biện pháp răn đe, nhưng nghịch lý nằm ở chỗ cây gậy dường như ngày càng nặng với người yếu, trong khi có lúc lại mềm bất thường với những tội danh làm thất thoát lớn hơn gấp bội. Một hộ kinh doanh sai sót kê khai có thể đối diện án tù nặng hơn, còn những vụ tham nhũng nghìn tỷ đôi khi lại xuất hiện những cơ chế giảm nhẹ đầy tranh cãi. Nếu vậy, pháp luật đang chống tội phạm hay đang tạo ra cảm giác công lý có hai thước đo?
Châm biếm thay, người buôn bán nhỏ lo từng hóa đơn, từng quy định đổi liên tục, có thể bị siết chặt như đối tượng nguy hiểm, trong khi những kẻ rút ruột công sản lại không phải lúc nào cũng nhận mức phán quyết tương xứng trong mắt công chúng. Trốn thuế bị mô tả như đe dọa trật tự quốc gia, nhưng tham nhũng — thứ ăn mòn niềm tin và nguồn lực xã hội — đôi khi lại được bao quanh bởi vô số cánh cửa nhân đạo. Nghịch lý ấy không tạo răn đe, mà tạo nghi ngờ.
Điều doanh nghiệp nhỏ cần là thuế minh bạch, dễ tuân thủ, chứ không phải nỗi sợ hình sự hóa sai sót. Nếu luật chỉ mạnh tay với khu vực dễ xử lý nhất, còn mềm với nơi quyền lực dày đặc nhất, thì đó không còn là răn đe công bằng. Và câu hỏi người dân buộc phải đặt ra rất đơn giản: vì sao người giữ vài đồng thuế có thể chịu án nặng, còn người làm thất thoát tài sản công lại có đường giảm án?
https://www.facebook.com/share/v/18gZ75QeC5/
