Ngày 28 tháng Mười Hai năm 2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 418 về việc “tặng quà của Đảng và Nhà nước” nhân dịp Đại hội lần thứ mười bốn và Tết Nguyên đán. Việc chi trả được thực hiện qua VNeID, áp dụng cho các nhóm người có công với cách mạng, đối tượng bảo trợ xã hội, người hưởng hưu trí và trẻ mồ côi. Mức quà thống nhất là bốn trăm nghìn đồng mỗi người, kể cả trường hợp thuộc nhiều nhóm.
Nghe qua, đây là một chính sách nhân văn. Nhưng đặt câu hỏi cơ bản thì không thể né tránh: tiền đó từ đâu ra? Câu trả lời rõ ràng là từ ngân sách, tức tiền thuế của toàn dân. Thế nhưng khi đến tay người nhận, khoản chi công lại được gọi là “quà của Đảng và Nhà nước”, như thể đó là ân huệ ban phát, không phải nghĩa vụ tài khóa.
Đáng chú ý, đây đã là lần thứ hai trong vòng nửa năm việc “tặng quà” được thực hiện qua nền tảng định danh điện tử. Sự kết hợp giữa tiền ngân sách và công cụ quản lý dữ liệu cá nhân khiến chính sách xã hội mang thêm màu sắc chính trị: vừa hỗ trợ, vừa ghi nhận, vừa củng cố hình ảnh quyền lực.
Không ai phủ nhận nhu cầu hỗ trợ các nhóm yếu thế. Vấn đề nằm ở cách gọi tên và cách trình diễn. Khi tiền của dân được khoác áo “quà tặng”, ranh giới giữa phúc lợi xã hội và tuyên truyền chính trị trở nên mờ nhạt. Và câu hỏi còn lại là: đây thực sự là an sinh, hay là một hình thức nhắc nhở rằng quyền phân phối vẫn nằm trọn trong tay ai?
Thu Phương – Thoibao.de
